Terrible Two Değil 2 Yaş Dönemi

Çocuk yetiştirirken ebeveynlerin kaygılandığı durumlar çok çeşitlidir. Bu kaygılardan bir tanesi de ruh sağlığı yerinde çocuklar yetiştirmektir. Ancak bazen bu kaygı öyle büyük bir hal alır ki, iyi bir şey yaptığını düşünürken yanlışlara düşülebilir. Davranış sorunlarının altında kimi zaman ebeveyn tutumları yatar, bu konuya pek çok yazımda yer vermeye çalışıyorum. Ebeveynlerin tıkandığı bir noktada çocuklardaki gelişim dönemleridir. Çocuk yetiştirmeyi bir sanata benzetirsek eğer; tıpkı bir müzik aleti çalarken ritmi kaçırmamak için bilinmesi gereken bazı kurallar olduğu gibi çocuklarında gelişim dönemi hakkında bilgi sahibi olmak sanatı daha iyi icra etmeyi sağlar. Çocuğun ihtiyacını sözsüz iletişimle bile anlayabilmeyi bir müzik yeteneği olarak düşünürsek, ritmi kaçırmamakta kuralları bilmekle olur. Bu kurallar da en iyi şekilde gelişim dönemlerini öğrenmekle olur.

Günümüz dünyasında #terribletwo diye adlandırılan bir yaş dönemi var. Annelerin imtina ile yaklaştığı bir dönem. Buna benzer bir süreç de ergenlik dönemdir ancak şu unutulmamalıdır ki, her dönem geçicidir. Önemli olan o dönemin sağlıklı tamamlanıp tamamlanmadığıdır.

Ebeveynlerin gelişim dönemleri ile okuma yapmış olmaları çocuğun davranışlarını anlamlandırmada katkı sağlar.

2 yaş çocuğu merak eder, araştırır. Ambivalans (zıt duygular) yaşar. İnatçılık davranışı çok yüksektir. Bağımsız olmaya çabalar. Bu dönemde ona istediğini yaptırmanın zor olması bu özelliklerinden dolayıdır. İyi haber şu; bu dönemde dikkatleri kolayca başka yöne çekilebilir.

Yine bu dönemde benmerkezci düşünce hâkimdir. Akıl yürütmeler mantıklı değildir. Dikkat edilmesi gereken kısım, benmerkezciliğin bencillikle karıştırılmamasıdır. Benmerkezcilik çocuğun dünyada kendini merkez olarak algılaması ve bilişsel süreçlerde kendi bakış açısını merkez olarak kabul etmesidir. Yani 2 yaş çocuğu kendisini anne-babasının ya da başkasının yerine koyamazlar. Markette oyuncak için tutturmaları bu sebepledir.

2 yaş çocuğunun öğrenmesi model alarak olur. Yeni davranışlar öğrenmenin yolu çevre ve sosyal ortamlarda bulunurken gözlem yapma şeklinde olur. Bu yaşlarda deneyim zenginliği ne kadar çok olursa öğrenme oranı da artar. Ayrıca bu yaşlarda ödülle pekiştirilen davranışların tekrarlanma olasılığı artar. Örneğin sosyal ortamda gözlem yoluyla öğrendiği uygunsuz kelimeye ailesinin alkışlayarak gülmesi bu davranışı pekiştirebilir. Bu bağlamda model ortamın niteliği de önem arz etmiş olur.

2.5 yaş civarı tuvalet eğitimi de tamamlandığında artık kendi kontrolünü eline almış bağımsız olma çabası içinde olan bir birey vardır karşımızda. Bu dönemde baskı görürse kakasını tutma ya da her yere bırakma şeklinde sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Yine çocuğun tuvalet kontrolünü sağlamış olması onun özerkliğini ilan ettiğini göstermesi bakımından önemli bir geçiş sürecidir.

Bilişsel süreçlerdeki benmerkezcilik, kendi kontrolüne sahip olması sebebi ile bağımsızlık çabaları ve zıt duyguları bir arada yaşıyor olması inatçılığı da beraberinde getirir. Herkesin, onun bildiklerini ve gördüklerini aynı şekilde gördüğünü sandığı için annesinin bir şeye neden izin vermediğini anlayamaz. Özerk olma çabası nedeni ile de tersini yapar. Dikkatinin kolayca başka yöne çekildiğini bilmek anlık krizleri çözmek açısından işinize yarayabilir.

Özerklik duygusunu geliştirmek için çocuğun yeteneğini göz önüne alarak davranışlarını yönetme olanağı verilmelidir. Kendi başına yemek yemesini sağlamak, güvenli alanlarda tek başına hareket etmesine izin vermek, evde küçük sorumluluklar vermek özerklik duygusunun sağlıklı gelişmesine destek olur.

Tam tersi baskı, tehdit ya da ceza ile itaate zorlanan çocuklarda da karar verme ve kendi davranışlarını yönetmede yetersizlik ve utanç duygusu pekişir.

Sevgilerimle,

Dilek Söylemez

Psikolojik Danışman

İletişim: www.dileksoylemez.com

www.instagram.com/dileginimgeleri

Bu yazım 15.05.2018 tarihinde annemisin.com sitesinde yayımlanmıştır.

Posted by dileksoylemez

Yazar, 2002 yılında İstanbul Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümünden mezun olmuştur. Evli ve 2 çocuk annesidir. Hakkında detaylı bilgiye http://www.dileksoylemez.com/hakkimda adresinden ulaşabilirsiniz.

Website: http://www.dileksoylemez.com/

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir